23 01 2026 | 07:40

Στα χέρια της ουκρανικής Naftogaz βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό το «κλειδί» για την επιτυχία των δημοπρασιών της Δευτέρας για τη δέσμευση δυναμικότητας στο Κάθετο Διάδρομο το Φεβρουάριο και ενώ η ζήτηση για φυσικό αέριο από τη Κεντρική και Αν.Ευρώπη κινείται σε υψηλά επίπεδα.

Στο βαθμό που η ουκρανική εταιρεία με την οποία η ΔΕΠΑ έχει υπογράψει letter of intent (δήλωση προθέσεων) για τη περίοδο από το Δεκέμβριο 2025 έως και το Μάρτιο του 2026, αποδεχτεί τη προσφορά της ελληνικής και την προτιμήσει έναντι κάποιας άλλης π.χ. από τη Πολωνία, δια μέσω της οποίας το κόστος μεταφοράς είναι προφανώς φθηνότερο, τότε η δοκιμασία της Δευτέρας μπορεί να στεφθεί από επιτυχία.

Στην αντίθετη περίπτωση μπορεί το αποτέλεσμα να είναι αρνητικό, ανάλογο με εκείνο των δημοπρασιών του Δεκεμβρίου όπου το ενδιαφέρον για τη δέσμευση δυναμικότητας τον Ιανουάριο ήταν μηδενικό (https://energypress.gr/news/kindynos-na-hasei-momentoym-o-kathetos-diadromos-aerioy-kai-na-toy-gyrisoyn-ti-plati-oi).

Σε αυτή την ευαίσθητη ισορροπία βρίσκεται η υπόθεση με το Κάθετο Διάδρομο, οι ταρίφες του οποίου κατά κοινή διαπίστωση παραμένουν ακριβές και ενώ πλέον η πολωνική διαδρομή αποτελεί για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, τη βασική διόδο εφοδιασμού της Ουκρανίας, όπως σημειώνει σε ανάρτησή του ο αναλυτής του ICIS, Brendan A’Hearn (Poland dominates CEE gas capacity bookings in February).

Αν και η συγκεκριμένη διαδρομή έχει ακριβότερες ταρίφες από αυτήν μέσω Ουγγαρίας, εντούτοις τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου, στην ουκρανική πύλη εισόδου από τη Πολωνία δεσμεύτηκαν 11,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα (mcm) ανά ημέρα, περίπου το 98% της συνολικής προσφερόμενης δυναμικότητας.

Στη περίπτωση του σημείου εισόδου από την Ουγγαρία προς την Ουκρανία (VIP Bereg), η δέσμευση ήταν 6,7mcm/ημέρα, δηλαδή μόνο το 69% της συνολικής προσφοράς.

Τα παραπάνω δείχνουν γιατί δεν είναι καθόλου αυτονόητο το στοίχημα για τον Κάθετο Διάδρομο Ελλάδας - Ουκρανίας, μια ούτως ή άλλως ακριβή διαδρομή λόγω απόστασης, που γίνεται ακόμη ακριβότερη λόγω των υψηλών ταριφών στη Ρουμανία και τη Μολδαβία, θέμα που παρ’ ότι έχει πολλάκις επισημανθεί, εντούτοις δεν έχει επιλυθεί.

Στο επιχειρησιακό κομμάτι ενόψει Δευτέρας, ακριβώς όπως και για τον Ιανουάριο, έτσι και για το Φεβρουάριο, θα διεξαχθούν δημοπρασίες τριών προϊόντων από τρεις διαφορετικές πύλες εισόδου.

Στη περίπτωση του «Route 1» με το οποίο οι επενδυτές μπορούν να κλείσουν χωρητικότητα προς Ουκρανία μέσω της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης, η προσφερόμενη δυναμικότητα έχει οριστεί στις 22,5 GWh. Στη περίπτωση των «Route 2» και «Route 3», για κάθε μια από τις πύλες εισόδου το διατιθέμενο capacity θα είναι 24,6 GWh.

Σωρευτικά και από τις τρεις πύλες εισόδου αθροίζεται μια άκρως σημαντική προσφερόμενη δυναμικότητα της τάξης των 71,7 GWh.

Το μεν «Route 2» θυμίζουμε ότι αφορά το LNG που εισάγεται μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης (μπαίνει σε συντήρηση από Απρίλιο μέχρι Ιούνιο) και διακινείται μέσω του ελληνοβουλγαρικού αγωγού IGB. Το δε, «Route 3» διασυνδέει τον αγωγό TAP στη Κομοτηνή μέσω του οποίου αζέρικο αέριο εισέρχεται επίσης στον IGB.

Αν και οι επίσημες αρχές αποφεύγουν να δραματοποιήσουν τη κατάσταση, λέγοντας ότι είναι φυσιολογικό άλλους μήνες ο Κάθετος Διάδρομος να γεμίζει και άλλους όχι, η αλήθεια είναι ότι ένα τυχόν μειωμένο ενδιαφέρον θα έστελνε αρνητικά μηνύματα για τη βιωσιμότητα ενός εγχειρήματος τόσο υψηλής γεωπολιτικής σημασίας για την Ελλάδα, το οποίο χαίρει της ισχυρής στήριξης των ΗΠΑ, όχι ωστόσο απ' ότι φαίνεται και της Κομισιόν.

Η κοινοτική γραφειοκρατία λέγεται ότι συνεχίζει να εκφράζει επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσο τα προϊόντα που έχουν δημιουργήσει οι Διαχειριστές των πέντε χωρών της διαδρομής (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), ευθυγραμμίζονται με το ευρωπαικό ρυθμιστικό πλαίσιο.

Σε σύσκεψη που έγινε στις 14 Ιανουαρίου μεταξύ στελεχών της DG Energy, των Διαχειριστών και των Ρυθμιστών των πέντε χωρών (https://energypress.gr/news/eyreia-syskepsi-komision-rythmistikon-arhon-kai-diaheiriston-gia-ton-katheto-diadromo-energo), αναζητήθηκαν τρόποι ως προς το πώς το εγχείρημα θα προσφέρει μεγαλύτερη βεβαιότητα στους χρήστες.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το πιο σημαντικό πρόβλημα για τη Κομσιιόν αφορά τις υψηλές εκπτώσεις που δίνουν οι Διαχειριστές στους χρήστες οι οποίοι κατακυρώνουν τα εν λόγω προϊόντα και σε δεύτερο βαθμό τη πρόσβαση στα Virtual Trading Points (VTP) των εμπλεκόμενων χωρών.

Σε αυτό το πλαίσιο, μάλιστα, η κοινοτική πλευρά λέγεται ότι ανέλαβε να καταρτίσει το roadmap για το πώς θα εξελιχθεί το έργο των Ομάδων Eργασίας, οι οποίες έχουν χρονικό ορίζοντα μέχρι και τον Απρίλιο. Το χρονικό αυτό περιθώριο συμπίπτει με τη διάρκεια ισχύος των τριών προϊόντων που θα συνεχίσουν να διατίθενται μέχρι τις δημοπρασίες του Μαρτίου (για παράδοση μέχρι τον Απρίλιο).

Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι μέχρι τότε δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή στα δεδομένα διεξαγωγής των δημοπρασιών, κάτι που συνεπάγεται ότι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος και οι επόμενες δημοπρασίες να προσελκύσουν ξανά μικρό ή μηδενικό ενδιαφέρον από τους χρήστες.

Σημειωτέον ότι πηγές του ΥΠΕΝ έχουν επιρρίψει ευθύνες για την αποτυχία της προηγούμενης δημοπρασίας στη Κομισιόν, στα αντιφατικά μηνύματα που εκπέμπει και στην επενδυτική αβεβαιότητα που προκαλεί η στάση της.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές το Δεκέμβριο, παρ’ ότι αρχικά η DG Energy είχε ανάψει το πράσινο φως για τα δύο νέα προιόντα («Route 2» και «Route 3»), μετά ενημέρωσε τους Ρυθμιστές πως δεν πρέπει να τα εγκρίνουν, για να επανέλθει στη συνέχεια, έπειτα από κρούση, όπως λέγεται του ΥΠΕΝ, με διορθωτική κίνηση προς τις ρυθμιστικές αρχές. Τελικά εκείνες έδωσαν το δικό τους «οκ» τη Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου, τρεις μόλις ημέρες πριν τις δημοπρασίες για τον Ιανουάριο, δημιουργώντας αμφιβολίες στους επενδυτές κατά πόσο τα προιόντα συνάδουν ή όχι με το κοινοτικό πλαίσιο.

Τα παραπάνω μπορεί να εξηγούν την απουσία ενδιαφέροντος για τα «Route 2» και «Route 3», ωστόσο δεν εξηγούν για ποιο λόγο ναυάγησε και η δημοπρασία για τη δέσμευση δυναμικότητας στο «Route 1». Ενα προιόν δοκιμασμένο το οποίο ξεκίνησε να προσφέρεται από το καλοκαίρι και όπου στο διαγωνισμό του Νοεμβρίου για τη δέσμευση δυναμικότητας το Δεκέμβριο, είχε «κλειδώσει» το 60% της προσφερόμενης ποσότητας.

ΠΗΓΗ energypress.gr