07 10 2026 | 07:36
Στην κατασκευαστική φάση περνά η νέα όδευση του Κάθετου Διαδρόμου προς τη Σερβία, μετά την επιβεβαίωση στη χθεσινή τετραμερή Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας στο Βελιγράδι, ότι ξεκινούν άμεσα οι εργασίες στη διασύνδεση Βόρειας Μακεδονίας–Σερβίας. Σε συνδυασμό με τον υπό κατασκευή αγωγό Ελλάδα–Βόρεια Μακεδονία, το έργο θα προσθέσει έναν ακόμη άξονα διοχέτευσης φυσικού αερίου από τις ελληνικές υποδομές προς τις αγορές των Δυτικών Βαλκανίων.
Η σημασία της συγκεκριμένης διαδρομής υπερβαίνει τη σερβική αγορά. Σύμφωνα με πηγές με άμεση γνώση των συζητήσεων, το Βελιγράδι αφήνει ανοικτή την προοπτική να λειτουργήσει σε δεύτερη φάση ως ενδιάμεσος κόμβος για επέκταση προς την Ουγγαρία. Επομένως, η ανάπτυξη του δυτικού αυτού σκέλους του Vertical Corridor μπορεί να διευρύνει σημαντικά το πεδίο τροφοδοσίας στην Κεντρική Ευρώπη.
Οι ίδιες πηγές αποδίδουν την κάμψη των προηγούμενων σερβικών ενστάσεων στην εμπέδωση των οφελών της περιφερειακής συνεργασίας. Καθώς προχωρούν οι συζητήσεις, γίνεται περισσότερο αντιληπτό ότι οι ενισχύουν ενεργειακές διασυνδέσεις ενισχύουν τις επιλογές εφοδιασμού και δημιουργούν υπεραξίες για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Το άνοιγμα της Σερβίας προς το LNG εντάσσεται σε αυτή τη λογική διαφοροποίησης, χωρίς να συνεπάγεται από την άλλη πλευρά απόφαση για διακοπή των ενεργειακών της σχέσεων με τη Μόσχα.
Η πρωτοβουλία Ελλάδας–Βουλγαρίας και ο διάδρομος πετρελαιοειδών
Η διαμόρφωση αυτού του πλαισίου συνεννόησης πιστώνεται στην πρωτοβουλία της Ελλάδας και της Βουλγαρίας για προώθηση των ενεργειακών συμπράξεων στα Βαλκάνια. Τη σύνδεση της ενεργειακής συνεργασίας με την ευρύτερη προσέγγιση των χωρών υπογράμμισε και ο Σταύρος Παπασταύρου: «Η ενέργεια αποτελεί συνδετικό κρίκο που φέρνει τις τέσσερις χώρες μας πιο κοντά και δημιουργεί μια νέα κουλτούρα συνεργασίας».
Αποτέλεσμα αυτής της προσέγγισης είναι η διεύρυνση της ατζέντας πέρα από το φυσικό αέριο, με δύο ακόμη ενεργειακούς διαδρόμους υπό επεξεργασία. Στα πετρελαιοειδή, εξετάζεται η επέκταση προς τη Νις του αγωγού της Helleniq Energy που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια. Οι σχετικές μελέτες βρίσκονται στα σκαριά, με στόχο τη δημιουργία μιας επιπλέον διαδρομής εφοδιασμού της Σερβίας μέσω της Βόρειας Μακεδονίας.
Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος για το σχέδιο είναι ότι το Βελιγράδι το αντιμετωπίζει θετικά, παρότι διαθέτει δική του διυλιστική υποδομή. Σύμφωνα με τους ανθρώπους του κλάδου, η έως τώρα λειτουργία του αγωγού Θεσσαλονίκης–Σκοπίων αναδεικνύει στην πράξη τα οφέλη της διασύνδεσης. Επομένως, η ενδεχόμενη επέκτασή του θα πρόσθετε για το Βελιγράδι μια εναλλακτική στον εφοδιασμό πετρελαιοειδών, αξιοποιώντας τις ελληνικές υποδομές και τη γεωγραφική τους εγγύτητα.
Ηλεκτρικός άξονας Ανατολής–Δύσης